Την Πέμπτη, 24 Σεπτεμβρίου 2026, στο Πρότυπο Γενικό Λύκειο Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης, πραγματοποιήθηκε διδασκαλία μιας διδακτικής ώρας από τον φιλόλογο κ. Θώδη Γεώργιο με τίτλο: «Πρόσωπα του πολέμου: Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος μέσα από τα μάτια της Τέχνης», στο πλαίσιο της διάχυσης των αποτελεσμάτων του επιμορφωτικού σεμιναρίου Erasmus+ με τίτλο «Art and Nature: A Sustainable Approach for All Teachers», που πραγματοποιήθηκε στην Τενερίφη της Ισπανίας.

Η διδασκαλία πραγματοποιήθηκε στο τμήμα Α1 της Α΄ Λυκείου στο μάθημα της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας, με σημείο αναφοράς τον Θουκυδίδη και τη σύνδεση της αρχαίας ιστοριογραφίας με διαφορετικές μορφές τέχνης.

Σκοπός της διδασκαλίας ήταν οι μαθητές να προσεγγίσουν τον Πελοποννησιακό Πόλεμο όχι μόνο ως αλληλουχία πολιτικών και στρατιωτικών γεγονότων, αλλά ως μια σύνθετη ανθρώπινη εμπειρία. Παράλληλα, διερεύνησαν τον τρόπο με τον οποίο η Τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως ένας διαφορετικός τρόπος «ανάγνωσης» του πολέμου, φωτίζοντας τον φόβο, τη βία, την απώλεια, τον ξεριζωμό, την εμπειρία των αμάχων και τα ηθικά διλήμματα που η απλή ιστορική καταγραφή δεν αποδίδει πάντοτε με την ίδια ένταση.

Κεντρικό ερώτημα της διδακτικής ώρας αποτέλεσε: «Τι μπορεί να μας δείξει η Τέχνη για τον πόλεμο που δεν μπορεί να μας δείξει από μόνη της η ιστορική αφήγηση;»

Οι μαθητές εργάστηκαν σε πέντε ομάδες, καθεμία από τις οποίες προσέγγισε διαφορετική όψη της πολεμικής εμπειρίας μέσα από διαφορετικό είδος πηγής και καλλιτεχνικής έκφρασης. Οι επιμέρους οπτικές συνδυάστηκαν, ώστε να διαμορφωθεί μια συνολική και πολυδιάστατη εικόνα του πολέμου.

Ειδικότερα, αξιοποιήθηκαν:

  • η ιστοριογραφία, μέσα από απόσπασμα από την Ιστορία του Θουκυδίδη σχετικά με την εμφύλια σύγκρουση στην Κέρκυρα και τη μεταβολή της ανθρώπινης συμπεριφοράς,
  • το θέατρο, μέσα από τις Τρωάδες του Ευριπίδη και την παρουσίαση του πολέμου μέσα από την οπτική των ηττημένων και των αμάχων,
  • η ζωγραφική, μέσα από το έργο The Face of War του Salvador Dalí,
  • η γλυπτική, μέσα από το έργο Guernica του René Iché,
  • η γελοιογραφία και η σύγχρονη εικαστική δημιουργία, μέσα από έργα των Banksy και Aghayev.

Τα είδη των δραστηριοτήτων που επιλέχθηκαν ήταν:

  • παρατήρηση και ερμηνεία έργων τέχνης,
  • ανάγνωση και ερμηνεία ιστορικών και λογοτεχνικών κειμένων,
  • σύγκριση διαφορετικών αναπαραστάσεων του πολέμου,
  • ομαδική διερεύνηση,
  • διατύπωση υποθέσεων και τεκμηρίωση απόψεων,
  • δημιουργική γραφή,
  • προφορική παρουσίαση,
  • αναστοχασμός.

Ο εκπαιδευτικός ενεργοποίησε τις προϋπάρχουσες γνώσεις των μαθητών, παρουσίασε το απαραίτητο ιστορικό πλαίσιο, έθεσε ερωτήματα χωρίς να προκαθορίζει τις απαντήσεις, οργάνωσε τις ομάδες και ενθάρρυνε τη σύνδεση ιστορικής πηγής και καλλιτεχνικής αναπαράστασης.

Οι μαθητές ανέλαβαν ενεργό ρόλο στη μαθησιακή διαδικασία, λειτουργώντας ως παρατηρητές, αναγνώστες, ερευνητές και δημιουργοί. Συνεργάστηκαν, σύγκριναν διαφορετικές πηγές, διατύπωσαν ερωτήματα και παρουσίασαν τα συμπεράσματά τους στην ολομέλεια.

Μέσα από τη διδακτική διαδικασία επιδιώχθηκε η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, του οπτικού και ιστορικού γραμματισμού, της συνεργασίας και της ιστορικής ενσυναίσθησης. Παράλληλα, οι μαθητές προβληματίστηκαν για τις ανθρώπινες συνέπειες του πολέμου, τη σχέση δύναμης και δικαιοσύνης και τη διαχρονικότητα ορισμένων χαρακτηριστικών της πολεμικής εμπειρίας.

Η διδασκαλία ανταποκρίνεται στις κατευθύνσεις του ισχύοντος και του νέου Προγράμματος Σπουδών, καθώς συνδέει την προσέγγιση του αρχαίου ελληνικού κόσμου και της αρχαίας ιστοριογραφίας με τον κριτικό και οπτικό γραμματισμό, την πολυτροπικότητα, τη διαθεματικότητα, τη συνεργατική μάθηση και την ενεργητική συμμετοχή των μαθητών. Επιπλέον, ενισχύει τη σύνδεση του αρχαίου και του σύγχρονου κόσμου.

Παράλληλα, το διδακτικό σενάριο συνδέεται με τους στόχους των ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών δράσεων και του Erasmus+, προωθώντας τη δημοκρατική παιδεία, την ειρήνη, τον πολιτισμό, τον διάλογο, τη συνεργασία και την ενεργό πολιτειότητα.

Συμπερασματικά, η διδακτική ώρα αποτέλεσε ένα παράδειγμα δημιουργικής αξιοποίησης της εμπειρίας από το πρόγραμμα Erasmus+ στην εκπαιδευτική διαδικασία. Η συνάντηση της ιστορικής αφήγησης με την Τέχνη έδωσε στους μαθητές τη δυνατότητα να προσεγγίσουν τον Πελοποννησιακό Πόλεμο όχι μόνο ως ιστορικό γεγονός, αλλά και ως διαχρονική ανθρώπινη εμπειρία, αναπτύσσοντας παράλληλα την κριτική σκέψη, τη δημιουργικότητα, τη συνεργασία, την ενσυναίσθηση και την ικανότητα τεκμηριωμένης έκφρασης.

Τη διδασκαλία παρακολούθησαν εκπαιδευτικοί του σχολείου, οι οποίοι στο τέλος της διδακτικής ώρας συμπλήρωσαν ερωτηματολόγιο παρατήρησης.